دانشآموختۀ کارشناسی ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی ایران، دانشگاه ولایت ایرانشهر، ایران. ، abdolmajed.mosaper@gmail.com
چکیده: (405 مشاهده)
وجود افعال با ساختهای متعدد جعلی از دورۀ میانۀ زبانهای ایرانی غربی و تنوع و گستردگی ساختار و کاربرد آنها از پدیدههای مهم زبانشناختی بوده و اشکال متعددی از آنها به زبانهای ایرانی کنونی نیز رسیده است. در پژوهش حاضر به کاربرد فراوان ساختهای فعلی جعلیساز با پسوند -est (= -ist) در یکی از گونههای زبانی بلوچی با نام گونۀ سراوانی به عنوان ویژگی منحصر به فرد و متفاوت با دیگر گویشهای بلوچی اشاره شده و ضمن معرفی به دستهبندی و بررسی تاریخی – تطبیقی این افعال با فارسی میانه و همچنین بررسی همزمانی و مقایسۀ صورتی آنها با زبان فارسی نو و برخی گویشهای دیگر بلوچی (رخشانی، مکرانی) پرداخته شده است. با توجه به اندک بودن منابع مکتوب و پردازش کم اینگونه افعال در گویش ذکر شده، روش میدانی برای جمعآوری دادهها انتخاب و مد نظر قرار گرفت؛ اما به منظور یافتن معادلهای این افعال در گویشهای دیگر، روش کتابخانهای و مراجعه به فرهنگهای بلوچی، فارسی میانه و فارسی نوی رایج نیز استفاده گردید. از تطبیق افعال جعلی گویش سراوانی با معادلهای فارسی میانه و نو مشاهده شد که اکثر افعال همریشه در معادلهای فارسی به صورت غیرجعلی و اصلی هستند، اما در مواردی مشابهتهای نیز یافت شد. با توجه به وجود نمودهایی از این ساخت در زبانهای دورۀ میانه و یافتن ارتباط معنادار میان گویش سراوانی میتوان نتیجه گرفت که افعال جعلی گویش سراوانی ریشه از دورۀ میانه و باستان این گویش و زبان بلوچی دارد.
نوع مطالعه:
مقاله پژوهشی |
موضوع مقاله:
گویش ایرانی دریافت: 1404/1/14 | پذیرش: 1404/3/17 | انتشار: 1404/3/31